Drugi Okres Przejściowy (ok. 1786–ok. 1567 p.n.e.)
W latach tych Egipt, osłabiony wewnętrznymi walkami oraz utratą Nubii,
Synaju i Palestyny, został podbity przez plemiona Hyksosów. Wywodzili się oni
prawdopodobnie z osiedlającej się we wschodniej Delcie Nilu ludności azjatyckiej
i kontrolowali większą część Dolnego i Środkowego Egiptu. Były to dwie,
równoległe dynastie (XV i XVI), z którymi liczne wojny toczyli tebańscy władcy z
XVII dynastii, cieszący się znaczną niezależnością w Górnym Egipcie. Walki
zakończył oraz ponownie zjednoczył kraj Ahmose, założyciel XVIII dynastii, który
zdobył Awaris, wielką twierdzę Hyksosów.
Nowe Państwo (ok. 1567–ok. 1085
p.n.e.)
Za panowania XIII-XX dynastii nastapiło ponowne zjednoczenie Egiptu,
stolica została przeniesiona do Teb a kraj osiągnął apogeum znaczenia i potęgi.
Władcy dążyli do wzrostu potęgi Egiptu, organizowali wiele wypraw i działań
wojennych, na ludach Azji: Hurytach, Hetytach, Babilończykach i Asyryjczykach
wymusili respektowanie swoich interesów. Szczególnie zasłużyli się w tym okresie
tacy faraonowie jak Totmes I i III oraz królowa Hatszepsut, która uwagę
poświęciła głónie sprawom wewnętrzym - wzniosła wiele wspaniałcyh budowli, jak
światynię Milionów Lat w Deir el-Bahari, oraz zainicjowała słynną wyprawę do
krainy Punt.
W tym czasie nastęował niesamowity rozwój sztuki, budowano
monumentalne i bogato zdobione grobowce i świątynie. Powstały zespoły świątynne
w Karnaku i Luksorze, świątynia skalna w Abu Simbel wybudowana przez Ramzesa II
oraz słynna Dolina Królów, czyli skalne grobowce ozdobione licznymi malowidłami
ściennymi i reliefami. Jednak pomimo podjętych środków ostrożności i
zabezpieczeń, niemal wszystkie, pełne drogocennych przedmiotów, grobowce zostały
splądrowane.
Władca Amenhotep założył nową stolicę państwa – Achetaton. Także w
religii zaszły znaczące zmiany. Najwyższym bogiem stał się Amon, z ośrodkiem
kultu w Tebach, którego jednak kult faraon Amenhotep IV próbowął obalić na rzecz
Atona. Faraon sam stał się kapłanem swojej religii, dążącej – jak sądzi wielu
uczonych – do monoteizmu.
Nie znalazł on niestety poparcia wśród
tebańskich kapłanów Amona, których wpływy polityczne i majątki były bardzo duże,
skutkiem czego jego następca, Tutanchamon, został zmuszony do powrotu do
doktryny religijnej Teb a imię zbuntowanego faraona Ehnatona starano się wymazać
z kart historii. >
Po przeprowadzeniu reformy religijnej i reorganizacji państwa
przez faraona Horemheba, Egipt stał się za XIX dynastii czołową potęgą
ówczesnego świata. Za czasów następnego władcy, Ramzesa II, rozpoczęty został
wielki program budowlany na niespotykaną dotąd skalę. Choć Ramzes II byl jednym
z największych władców w historii Egiptu, pozostawił on państwo w stanie
osłabienia, co było szczególnie groźne, gdyż niebawem nad Egiptem zawisło
zagrożenie w postaci tzw. Ludów Morza. Jego następcy, Ramzesowi III, co prawda
udało się odeprzeć ich atak, ale po jego śmierci rozpoczął się stopniowy upadek
królestwa.
Trzeci okres przejściowy (ok. 1085–664 p.n.e.)
Okres rozpadu
Egiptu na mniejsze państewka, rządów kapłanów i obcych dynastii. W tym okresie
po władzę sięgneły dynastie libijskie (XXII i XXIII) i kuszycka (XXV). Egipt
został rozbity politycznie - w Dolnym Egipcie, ze stolicą w Tanisie,
rządzili królowie, a w Górnym, wokół ośrodka religijnego w Tebach, kapłani
Amona. W 671 p.n.e. Memfis opanowali Asyryjczycy, którzy 8 lat później zajęli
również Teby.
Okres schyłkowy (664–332 p.n.e.)
Nastąpiło ponowne scalenie Egiptu i stabilizacja, czego początkiem było
rozpoczęcie rządów przez Psametycha I. W tym okresie następował rozkwit
kulturalny i ekonomiczny państwa, powodzeniem kończyły się wyprawy na Bliski
Wschód oraz Cypr, a dobra passa została przerwana klęską ostatniego władcy z
XXVI dynastii w bitwie z armią perską. W 525 roku Persowie zajęli sprzymierzone
z Egiptem przeciwko Persji Lidię i Babilonię oraz sam Egipt, w którym panowanie
rozpoczęła dynastia perska. Jedenaście lat później macedoński wódz Aleksander
Wielki bez walki wkroczył do kraju nad Nilem otwierając jego nowy okres – tzw.
Epokę grecką.
Epoka grecka – (332–30 p.n.e.)
Epoka ta została zapoczątkowana podbojem Aleksandra Wielkiego i przejęciem przez
niego władzy w Egipcie. Pod rządami jednego z dowódców Aleksandra Wielkiego,
Ptolemeusza (dynastia Lagidów), oraz jego następców nastąpiła hellenizacja
Egiptu - językiem urzędowym stał się grecki a stolicę przeniesiono do
Aleksandrii. Mimo tego w kraju nadal wznoszono tradycyjne egipskie świątynie, a
w religii rozwijały się kulty zwierzęce, skutkiem czego do dzisiejszych czasów
przetrwały całe miasta zmumifikowanych zwierząt.
Nie obyło się bez powstań i
buntów mieszkańców Egiptu, lecz generalnie kraj ten pod panowaniem greckim
przeżywał rozwój i wzrost swoich posiadłości na Bliskim Wschodzie. W II w.
p.n.e. nastąpił okres politycznej i ekonomicznej destabilizacji państwa, a
południem kraju wstrząsały rewolty. Niedługo potem osłabiona władza centralna
nie obronila Egiptu przed potęga Rzymu i w 30 roku p.n.e. kraj dostał się pod
rzymskie panowanie.
REZERWACJE:
