Aleksandria to największy port Egiptu i drugie co do wielkości miasto
kraju, położone nad brzegiem Morza Śródziemnego.
Całemu światu znana jest ze
zniszczonej w 1303 roku latani Faros, słynnej biblioteki aleksandryjskiej
oraz burzliwej historii romansu Kleoparty i Marka Antoniusza, która rozpoczęła
się właśnie w tym pięknym mieście.
Aktualnie Aleksandria liczy sobie ok. 4 mln
mieszkańców, jest ważnym ośrodkiem przemysłowym, handlowym i naukowymoraz
miejscem letnich ucieczek mieszkańców Kairu, pragnących nad brzegiem morza
odpocząć od gorąca i upału.
Od Aleksandra Macedońskiego...
Aleksandria została założona 7 kwietnia 332 roku p.n.e. przez Aleksandra
Macedońskiego (według projektu Dejnocharesa) na miejscu niewielkiego miasta
Rhakotis, które powstało ok. 2686 roku p.n.e. Aleksander rozbudował miasto i
nazwał je swoim imieniem, czyniąc je za swych rządów doskonale prosperującym
ośrodkiem handlowym, centrum życia kulturalnego i umysłowego
oraz największym portem śródziemnomorskim.

To tu powstała największa
biblioteka antycznego świata, zbierająca dzieła najznakomitszych ówczesnych
twórców z Sokratesem i Teokrytem na czele, to tutaj mieściłsię główny
ośrodek wiedzy i nauki czasów starożytnych. Przybywali tu ludzie i uczeni ze
wszystkich krańców świata, co czyniło ją kosmopolityczną stolicą wiedzy i
kultury, ale co stało się także przyczyną wewnętrznych konfliktów na tle
narodowościowym i religijnym.
W III i IV wieku n.e. rozgorzały walki pomiędzy
chrześcijanami a wyznawcami greckich i egipskich religii, które zakończyły się
zwycięstwem chrześcijan i staniem się Aleksandrii pod koniec starożytności
jednym z największych ośrodków chrześcijaństwa w basenie Morza Śródziemnego.
Przez blisko tysiąc lat Aleksandria była stolicą Egiptu oraz ważnym ośrodkiem
teologicznym, aż w 641 roku została podbita przez muzułmanów (to wtedy na rozkaz
kalifa Omara I została spalona Biblioteka Aleksandryjska) i powoli zaczęła
tracić na znaczeniu. Po przeniesieniu stolicy do Kairu i przejściu w 1517 roku
we władanie Turków przestała się liczyć w ówczesnym świecie, i w 1798 roku
podczas przybycia do Egiptu Napoleona była już tylko małą mieściną z zaledwie 8
000 mieszkańców.
Do wyludnienia miasta, zamieszkałego głównie przez Turków,
przyczyniła się w dużym stopniu epidemia dżumy, która wybuchła w XVII
wieku. Po jej ustąpieniu wielu mieszkańców przeniosło się lub zaczęło budować
nowe domy już w nowej dzielnicy, poza murami starego, średniowiecznego miasta.
... do Muhammada Alego
W
latach następnych Aleksandria stopniowo zaczynała odzyskiwać na znaczeniu, do
czego przyczyniło się w dużym stopniu otwarcie w 1869 roku Kanału Sueskiego. Już
wcześniej jednak, bo od początku XIX wieku, Muhammad Ali prowadził
intensywą rozbudowę miasta, mającą na celu utworzenie z Aleksandriiważnego
ośrodka polityki śródziemnomorskiej z wielkim portem, w którym mógłby dalej
rozwijać egipską marynarkę wojenną. W 1818 rokurozpoczęto budowę
gigantycznego pałacu Ras el-Tin, na wschód od którego zbudowano szpital i
koszary. Przebudowany za rządów króla Fuada pałac jest teraz siedzibą
admiralicji, a jego piękne ogrody są udostępnione dla zwiedzających.
Podczas II
wojny światowej Aleksandria pełniła jeszcze funkcję bazy brytyjskiej floty
wojennej, a aktualnie jest wielkim ośrodkiem turystycznym, przyciągającym
turystów nie tylko wspaniałymi budowlami i zabytkami, ale także łagodnym
klimatem śródziemnomorskim, piaszczystymi plażamii licznymi kąpieliskami.
Wiejąca od morza lekka, wilgotna bryza przynosi ulgę i ochłodę, której mogą
tylko pozazdrościć mieszkańcy innych części kraju, w których letnie upały są
prawdziwie trudne do zniesienia.
Kulturalna stolica Egiptu
Obecnie w Aleksandrii, drugim pod względem
liczby mieszkańców i znaczenia gospodarczego mieście w Egipcie, znajdziemy
nowoczesne lotnisko, duży port handlowy, uniwersytet i nową bibliotekę zbudowaną
na miejscu poprzedniej.

Centrum miasta znajduje się teraz dalej na zachód niż
niegdyś i położone jest na terenie dawnego miasta rzymskiego, na którego
fundamentach zostało zbudowane w średniowieczu miasto arabskie. Mury
tego ostatniego przetrwały w doskonałym stanie do końca XVIII wieku, ale do
czasów dzisiejszych niewiele z nich pozostało.
Najstarsza dzielnica miasta,
Anfuszi, znajduje się na przesmyku łączącym stały ląd z dawną wyspą Faros,
i nazywana była miastem tureckim. Niedaleko stamtąd leży XV-wieczny Fort
Kaitbeja, który został zbudowany na miejscu legendarnej latarni morskiej z
Faros, zniszczonej w 1326 roku przez trzęsienie ziemi. W jego wnętrzu mieści się
Muzeum Morskie i najstarszy w mieście meczet.